← spis stron · źródło: docs/bilans-mocy/przyklad.md · generator: _zbuduj_przyklad.py · Ctrl/Cmd+P drukuje jako A4

PRZYKŁAD RAPORTU — zakład fikcyjny

To jest przykład. „Przetwórnia Warzyw Zalesie Sp. z o.o." nie istnieje. Profil, faktury i zdjęcia są wymyślone tak, żeby były realistyczne dla przetwórni na dwie zmiany pod Koninem. Stawki dystrybucji i opłata mocowa są prawdziwe (taryfy 2026 zatwierdzone przez URE, research/stawki-energii-2026.md), współczynniki grup K są z ustawy (art. 70a), ceny szaf z rynku jawnego 9.09.2026 (research/cena-zakupu-bess-2026.md), koszt serwisu z research/serwis-gwarancje-bess.md. Liczby oznaczone fx to założenia do potwierdzenia przez Daniela. Struktura = produkt.md. Wersja 2 (15.09 wieczór): przypadek bazowy to cena energii z umowy indywidualnej (płaska), a nie taryfa ze strefami; serwis 8–16 tys. zł na szafę rocznie; dodana tabela wrażliwości i kolumna „gdzie sprawdzić na fakturze". Werdykt zmienił się z „tak" na „nie teraz, z dwoma warunkami", i to jest celowe: tak wygląda raport, który nie jest ofertą w przebraniu. Wersja 3 (16.09, po nocnym researchu, research/ bloki A1–A32): (1) kwalifikacja do grupy opłaty mocowej jest dobowa (art. 70a ust. 3, Dz.U. 2025 poz. 610; Enea ma kody OP_MOCK1D–K4D od 1.11.2024), więc warunek „Enea potwierdza przeliczanie co okres" przestał być warunkiem, a stał się sprawdzeniem; w zamian doszła rezerwa na dni, które wypadają do gorszej grupy (serwis, długi rozruch). (2) Cena energii 0,62 → 0,58 zł/kWh (mediana ~20 przetargów BZP 2026 w Wielkopolsce, research/ceny-energii-umowy-b2b-2026.md); nadal fx, bo w prawdziwym raporcie bierze się ją z umowy klienta. (3) Koszt pod klucz wariantu C 650–820 tys. zł netto z jedynego jawnego przetargu turnkey w tej skali (Hajnówka, 1000–1270 zł/kWh); wariant A droższy na kWh (degresja kosztów stałych). (4) Amortyzacja KŚT 633 = 20 % potwierdzona (Dz.U. 2026 poz. 554). (5) Sezon ofert na energię 2027 to sierpień–wrzesień, nie listopad. (6) Oferta spotowa Enei istnieje dla tego klienta, ale bez jawnej marży jest niepoliczalna; u innych sprzedawców nie ma jej dla grupy B. Werdykt: nadal „nie teraz", ale z jednym warunkiem zamiast dwóch i jednym sprawdzeniem.

Strona tytułowa

[NAZWA PRODUKTU] Przetwórnia Warzyw Zalesie Sp. z o.o., Zalesie, gm. Kramsk Punkt poboru: PPE 590310600000123456 (fikcyjny) · Enea Operator · grupa B23 · moc umowna 250 kW Sprzedawca energii: umowa indywidualna, cena płaska, do 31.12.2026 Okres danych: wrzesień 2025 – sierpień 2026 (12 faktur, profil 15-minutowy z licznika) Autor: Daniel Milewski, Solaron Energia · data: 25.09.2026 · wersja: po wizycie 23.09.2026

Strona 2. Werdykt i rekomendacja (rozdział 9, wysunięty na początek)

Decyzja: magazyn nie teraz. Dziś opłacają się trzy rzeczy bez magazynu. Magazyn 645 kWh przy dzisiejszej cenie energii zwraca się w 6–8 lat; w około 5 lat dopiero z ceną strefową od 2027. O tę cenę gra się teraz, we wrześniu i październiku, bo wtedy sprzedawcy składają oferty na przyszły rok. Gdy będziecie mieli ofertę, przeliczamy ten raport w godzinę, na tych samych danych.

Jeden warunek, po którym wracamy do magazynu: przy odnowieniu umowy na energię na 2027 bierzecie cenę strefową. Dziś, z profilem dziennym, cena strefowa byłaby dla Was droższa; z magazynem ładowanym w nocy daje dodatkowe 31 tys. zł rocznie. Sezon ofert trwa: sprzedawcy zbierają zapytania na 2027 w sierpniu–wrześniu (research/ceny-energii-umowy-b2b-2026.md, pyt. 5), umowa kończy się 31.12. Kto podpisze cenę płaską na 2027 bez policzenia profilu, zamyka sobie wariant strefowy na rok. Każdą ofertę liczymy na Waszym profilu w godzinę. Oferta spotowa Enei („ENERGIA+ Spot Dynamiczny", kwalifikujecie się wolumenem) jest do sprawdzenia, ale bez cennika marży od doradcy Enei jej nie liczymy; u innych sprzedawców takiej oferty dla grupy B nie ma.

Jedno sprawdzenie, które robimy my: pismo do Enei Operator z pytaniem, czy Wasz licznik jest w zdalnym odczycie i czy opłata mocowa dla tego PPE jest naliczana dobowo z danych godzinowych (art. 70a ust. 3; wzór pisma w research/grupa-k-w-praktyce-osd.md). Mechanizm jest ustawowy i Enea ma go w systemie od listopada 2024, więc to jest potwierdzenie, nie niewiadoma; odpowiedź w 30 dni. Pytanie o dane pomiarowe dla pełnomocnika idzie w tym samym piśmie.

Dlaczego trzy szafy, a nie jedna, gdy już tak: oszczędność na opłacie mocowej nie rośnie z pojemnością liniowo. Jedna albo dwie szafy zostają w grupie K4; trzy przesuwają dziennie 580 kWh, czyli więcej niż 437 kWh potrzebne, żeby wejść do K1 i płacić 17 % stawki (rozdz. 5, tabela progów). Grupa liczy się dla każdej doby osobno, więc trzy szafy mają zapas 33 % na dni z dłuższym rozruchem.

Harmonogram: wrzesień–październik 2026: kompensator, sterownik rozruchu, wniosek o 270 kW (my składamy, Wy podpisujecie), pismo do Enei, zapytania do sprzedawców o cenę strefową na 2027; październik: stawka opłaty mocowej 2027 od URE, przeliczamy raport w dniu publikacji; listopad: oferty na stole, przeliczenie w godzinę; jeśli tak: wniosek do Enei o warunki dla magazynu, projekt, ppoż, montaż w postoju wakacyjnym 2027 fx. Co dalej, jeśli tak: podpisujecie pełnomocnictwo, my składamy wniosek o warunki; reszta w rozdz. 7.

Czego w tym raporcie nie ma: przychodu z agregacji (brak danych, nie obiecujemy), wzrostu cen energii (liczymy na dzisiejszych, choć przetargi 2026 są o 13 % droższe niż 2025), dotacji (brak naboru; rozdz. 8), kosztu przestojów (Wasza liczba 25 tys. zł za partię jest w rozdz. 6 jako Wasze założenie), nazwy producenta i modelu szafy (w ofercie, nie w raporcie). Czego nie gwarantujemy: oszczędności na cenie energii ani grupy K w dni serwisu. Liczby, które da się sprawdzić na fakturze, są w kolumnie „gdzie sprawdzić" w rozdz. 2.

Rozdział 1. Profil zużycia

Skąd dane: eksport 15-minutowy z eBOK Enei, 35 040 rekordów, 1.09.2025–31.08.2026. Faktury: 12 dystrybucyjnych (Enea Operator) i 12 sprzedażowych (sprzedawca z umowy indywidualnej).

Zakład: dwie zmiany 6:00–22:00 od poniedziałku do piątku, 250 dni roboczych w okresie. Chłodnie (dwie komory) i sprężarki pracują całą dobę. Weekendy: chłodnie, wentylacja, oświetlenie.

Wykres 1. Doba średnia, dzień roboczy (pobór z sieci, po odjęciu produkcji PV)

Wersja tekstowa (w raporcie: wykres 96 punktów z linią mocy umownej 250 kW):

Energia z sieci w dzień roboczy: 2 635 kWh, z tego 2 145 kWh w godzinach 7:00–22:00 (okno opłaty mocowej) i 490 kWh w godzinach 22:00–7:00.

Wykres 2. Doba średnia, sobota i niedziela

Płasko 45 kW przez całą dobę; w słoneczne południe pobór z sieci spada do zera, a dach oddaje do sieci do 105 kW (rozdz. 4).

Wykres 3. Moc maksymalna 15-minutowa w miesiącu vs moc umowna 250 kW

Siedem miesięcy z przekroczeniami. Zimą rozruch chłodni po nocy trwa dłużej i nakłada się na blanszownik; w sierpniu chłodnie pracują na pełnej mocy w upał. Poza rozruchem zakład dochodzi do 236–247 kW w zwykłe dni: rezerwy do mocy umownej prawie nie ma.

Tabela 1. Energia z sieci per strefa i per okno opłaty mocowej (12 miesięcy)

Podział na strefy podajemy, choć dziś płacicie cenę płaską: przyda się w rozdz. 3 i 5.

Tabela 2. Dziesięć największych kwadransów w roku

Dziewięć z dziesięciu szczytów to jeden rozruch o 6:15. Trwa 20–30 minut.

Współczynnik opłaty mocowej (art. 70a)

Średni pobór w godzinach szczytowych (7–22, dni robocze): 2 145 kWh / 15 h = 143 kW. Średni pobór poza nimi (22–7, dni robocze): 490 kWh / 9 h = 54 kW. Δs = (143 / 54 − 1) × 100 % = 163 % → grupa K4, współczynnik 1,00 (pełna stawka).

Grupa liczy się dla każdej doby osobno (art. 70a ust. 3: okres kwalifikacji to 24 godziny), z sum godzinowych, nie kwadransowych. Powyższe Δs to dzień typowy. Z profilu policzonego dzień po dniu (narzedzia/progi-k/, --csv-dzienny): 250 z 250 dni roboczych w K4; najniższe dobowe Δs w roku to fx 148 % (sierpniowe dni z chłodniami na pełnej mocy w nocy), więc żaden dzień nie jest blisko progu 15 %. Na fakturze Enei ta pozycja nazywa się „opłata mocowa odbiorcy końcowego K4 w dobie".

Werdykt rozdziału 1: Zakład ma jeden poranny szczyt, który wchodzi na fakturę siedem razy w roku, i pobór nocny trzy razy niższy od dziennego: to profil, w którym liczy się opłata mocowa i przekroczenia, nie cena energii.

Rozdział 2. Co dziś płacicie sieci

Tabela 3. Faktura roczna rozłożona na pozycje (netto, 12 miesięcy)

Kolumna „gdzie sprawdzić" jest dla Waszej księgowej: każda liczba w tym raporcie ma pozycję na fakturze albo stawkę w taryfie, którą można odszukać bez nas.

Średnio 63 600 zł miesięcznie.

Wykres 4. Co zależy od „kiedy", a co od „ile"

Przy cenie płaskiej energia nie zależy od godziny. Gdybyście kupowali po taryfie B23 ze strefami (0,952 / 1,047 / 0,833 zł/kWh), ta sama energia kosztowałaby 674 800 zł, z czego 48 400 zł zależałoby od godzin. To wraca w rozdz. 3 i 5.

Podstawy prawne, które ten raport wykorzystuje: § 48 ust. 3 rozporządzenia taryfowego z 29.11.2022 (przekroczenia), art. 70a ustawy o rynku mocy, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 610 (grupy K1–K4, kwalifikacja dobowa), taryfa Enea Operator 2026, decyzja URE z 17.12.2025 (stawki), Informacja Prezesa URE nr 58/2025 (stawka opłaty mocowej 0,2194 zł/kWh na 2026).

Werdykt rozdziału 2: Z 763 tys. zł rocznie za prąd 231 tys. zł zależy od tego, kiedy pobieracie, a nie ile. Najdroższa pojedyncza pozycja to opłata mocowa: 117 650 zł, w pełnej stawce, bo Wasz profil jest w najgorszej grupie K4 w każdy dzień roboczy roku.

Rozdział 3. Tańsze sposoby najpierw

Pięć sprawdzeń, każde bez magazynu.

Ścieżka bez magazynu, razem: kompensacja 9 800 + kary (34 700 znikają: sekwencja zdejmuje 26 700, moc 270 kW resztę za 6 270; netto 28 430) = 38 200 zł/rok za fx 27–45 tys. zł nakładu. Zostaje 193 000 zł z pozycji „kiedy": opłata mocowa i składnik stały, których bez przesunięcia energii w czasie nie da się ruszyć.

Test z produkt.md: tańsze sposoby zabierają 17 % kwoty „kiedy", nie dwie trzecie, więc rozdział 5 liczymy w pełni.

Werdykt rozdziału 3: Bez magazynu obniżycie fakturę o 38 tys. zł rocznie, robiąc trzy rzeczy: kompensację, sekwencję rozruchu o 6:15 i podniesienie mocy umownej do 270 kW. Zróbcie to teraz, niezależnie od decyzji o magazynie. Zostaje 193 tys. zł, o które gra magazyn.

Rozdział 4. Fotowoltaika: tak czy nie

Instalacja: 150 kW, dach hali, 2022, MIOZE: tak. Falownik: portal producenta, odczyt roczny. Nadwyżka sprzedawana po średniej miesięcznej cenie RCEm; na fakturach za 12 miesięcy średnio 0,25 zł/kWh (od 0,13 w kwietniu do 0,55 w styczniu).

W dzień roboczy dach daje mniej, niż zakład zużywa (produkcja szczytowa 150 kW przy poborze 170 kW), więc nadwyżki w tygodniu nie ma. W weekend zakład bierze 45 kW, a dach w południe daje do 150 kW: to jest te 15,5 MWh.

Dokładanie PV: satelita (Geoportal): druga hala 1 800 m² dachu wolnego, orientacja południe-zachód, miejsce na ok. fx 220 kW. Bez magazynu dodatkowe 220 kW oddawałoby do sieci ponad połowę produkcji po 0,25 zł/kWh albo po zerze przy ujemnych cenach w południe.

Werdykt rozdziału 4: Fotowoltaika pracuje dobrze: 89 % zużywacie sami, oddajecie 15,5 MWh w weekendy. Magazyn zatrzyma z tego całość i odda w poniedziałek rano, ale to jest 7 tys. zł rocznie, nie powód do magazynu. Kolejne panele dopiero po magazynie.

Rozdział 5. Magazyn: rozmiar i warianty

Tabela 4. Ile energii dziennie trzeba przesunąć z okna 7–22 na noc, żeby zmienić grupę K

Z rozdz. 1: 2 145 kWh w oknie, 490 kWh poza nim, sprawność ładowania i rozładowania 90 % (założenie).

Trzy progi leżą w przedziale 385–437 kWh. Magazyn, który przesuwa 387 kWh, jest w K3 „na styk" i w dni z dłuższym rozruchem wypada do K4. Magazyn, który przesuwa 580 kWh, ma zapas 33 %.

Progi liczą się dla każdej doby osobno i z sum godzinowych (art. 70a ust. 2–3): kalkulator (narzedzia/progi-k/, --csv-dzienny) daje tabelę progów dla każdego dnia roboczego, a liczby wyżej to dzień typowy. Opłata mocowa na fakturze jest sumą dni; dzień, w którym magazyn stoi na serwisie albo rozruch trwa dłużej, liczy się w K4 niezależnie od reszty miesiąca. Dlatego w tabeli niżej jest pozycja 3b: rezerwa na takie dni.

Tabela 5. Trzy warianty, przypadek bazowy (dzisiejsza umowa, cena płaska)

Szafa: 215 kWh nominalnie, 193 kWh użytecznych (DoD 90 %), PCS 100 kW, LFP, chłodzona cieczą; producent i model w ofercie. Dzień roboczy: jeden pełny cykl, ładowanie 22:00–6:00 (72 kW dodatkowo w nocy, daleko od mocy umownej; przed 6:00 magazyn musi być pełny, bo o 6:15 ścina rozruch), rozładowanie 7:00–22:00. Weekend: ładowanie nadwyżką z dachu. PCS 300 kW w wariancie C wynika z limitu ładowania 0,5 C producenta baterii (karta Huawei: 324 kW dla trzech modułów), nie z rozruchu, który ścięłoby 100 kW. Przy ładowaniu 300 kW i poborze nocnym 40 kW Wasz transformator 400 kVA jest obciążony w ok. 85 % (492 A z 577 A): mieści się, ale EMS dostaje limit rampy; do potwierdzenia u Waszego elektryka, czy transformator obsługuje tylko ten punkt poboru.

Wariant A zarabia prawie wyłącznie na karach, które sterownik rozruchu za 12–25 tys. zł zdejmuje tak samo; względem tej ścieżki zwraca się w 19–25 lat. Wariant B jest najgorszy: płaci za drugą szafę, a nie dochodzi pewnie do K3. Wariant C jest jedynym, który robi coś, czego nie da się zrobić taniej (grupa K1), i jedynym, dla którego zmiana ceny na strefową ma znaczenie. Oszczędność wariantu C rozbita na dwie nazwane części: profil (kary, moc umowna, przesunięta energia, PV: 89 640 zł) i próg grupy K (3a i 3b: 64 150 zł); to druga część odróżnia magazyn od sterownika.

Tabela 5a. Wrażliwość wariantu C

Rozrzut 3,7–10,5 roku mówi jedno: decyzja zależy od ceny energii od 2027 (poza naszą i Waszą kontrolą, ale do wynegocjowania teraz) i od dyscypliny pracy magazynu (ile dni w roku wypada z K1: to zależy od serwisu i EMS, czyli od nas), a nie od tego, jak dobrze policzyliśmy resztę. Sposób liczenia grupy K przez Eneę przestał być niewiadomą: jest w ustawie i w systemie Enei.

Tabela 6. Wariant C rok po roku, przypadek bazowy, z degradacją

Założenia: koszt 735 tys. zł (środek widełek); pojemność użyteczna spada 3 %/rok (gwarancje Sungrow, SolaX, BYD, Deye: ≥ 70 % SOH po 10 latach; Huawei 60 %, wtedy 4 %/rok); K1 utrzymuje się, dopóki użyteczne ≥ 437 kWh; potem K2 (≥ 410), potem K3. Grupa w tabeli to grupa dominująca w roku; rezerwa 3b jest w oszczędności.

Przy cenie strefowej te same lata dają zwrot w 5,5 roku i ok. +880 tys. zł po 15 latach.

Harmonogram pracy magazynu, którego trzeba pilnować: ładować wyłącznie 22:00–6:00 i w weekendy. Ładowanie w taniej strefie 13:00–19:00 kosztuje dodatkowo 0,2194 zł/kWh opłaty mocowej i psuje Δs. Ustawienie EMS: peak shaving ma pierwszeństwo przed harmonogramem; poza tym bez wyjątków, także w dni z tanią energią na rynku.

Czego nie liczymy: agregacji i usług dla sieci (sprzęt gotowy, kwoty brak), wzrostu cen, dotacji (rozdz. 8), przestojów (rozdz. 6).

Werdykt rozdziału 5: Magazyn 645 kWh / 300 kW: 107 tys. zł rocznie przy dzisiejszej umowie na energię, zwrot 6–8 lat; 138 tys. zł i 5–6 lat przy cenie strefowej od 2027. Jedna albo dwie szafy nie wchodzą do grupy K1 i nie bronią się w żadnym wariancie.

Rozdział 6. Co to zmienia w zakładzie

Werdykt rozdziału 6: Magazyn dałby Wam 100 kW zapasu na rozruchy nowych maszyn bez wniosku do operatora i 14 godzin pracy chłodni bez sieci. Przy trzeciej zmianie magazyn traci sens, bo zakład sam wchodzi do K1.

Rozdział 7. Formalności i przeciwpożarówka

Stan prawny na 16.09.2026: nowelizacja Prawa energetycznego z 30.04.2026 (Dz.U. 2026 poz. 516), Prawo budowlane po nowelizacji z 4.12.2025 (magazyn energii jest w nim wprost budowlą, definicja obowiązuje od 20.09.2026; progi 30/300/2000 kWh bez zmian). Rozdział policzony dla wariantu C, gdyby warunek ze strony 2 się spełnił.

Werdykt rozdziału 7: Formalności zajmą fx [X] tygodni i ok. 15–25 tys. zł; robimy je my. Wy podpisujecie wniosek do Enei, pełnomocnictwo, oświadczenie o tytule prawnym i zgłoszenie budowlane. Pismo do Enei o licznik i dobowe naliczanie grupy K wysyłamy już teraz, razem z wnioskiem o dane pomiarowe, żeby w listopadzie mieć obie odpowiedzi.

Rozdział 8. Finansowanie

Dane od Was: przychód 2025 = 24 mln zł (nie jesteście małym podatnikiem), CIT 19 %, spółka z o.o., fotowoltaika istnieje od 2022. Rozdział dla wariantu C, na wypadek decyzji „tak" w 2027.

Podatki: co można

To przesunięcie podatku w czasie, nie oszczędność; nie wliczamy do zwrotu. Klasyfikacja: KIS nie rozstrzyga KŚT (odsyła do Urzędu Statystycznego), a interpretacja KIS i wyrok NSA w podobnych sprawach wspierają podejście „zespół obiektów": szafy 633 (20 %), rozdzielnica 610, kontener 681, każdy ze swoją stawką; do ustalenia z Waszą księgową przed przyjęciem do ewidencji.

Podatki: czego nie ma

Białe certyfikaty (katalog zamknięty, magazyn zużywa energię, bilans ujemny), ulga na ekspansję, termomodernizacyjna, na robotyzację, B+R, Polska Strefa Inwestycji dla samego magazynu. Białe certyfikaty są realne dla kompensacji z rozdz. 3 i dla wymiany oświetlenia hali na LED: wniosek przed rozpoczęciem prac.

Pieniądze

Werdykt rozdziału 8: Kompensator i sterownik rozruchu ze środków własnych, z wnioskiem o białe certyfikaty na kompensację przed pracami. Magazyn, jeśli w 2027: pożyczka leasingowa na całość plus amortyzacja degresywna; gwarancja BGK z dopłatą 10 % do sprawdzenia.

Załącznik A. Wszystkie założenia w jednym miejscu

Załącznik B. Ten sam zakład przy pracy na trzy zmiany: werdykt „nie"

Ten sam zakład, gdyby pracował na trzy zmiany (noc 170 kW zamiast 40 kW), przy tej samej umowie z ceną płaską.

Strona 2, rekomendacja:

Decyzja: magazynu nie rekomendujemy. Zróbcie trzy rzeczy bez inwestycji w magazyn: kompensację mocy biernej (9 800 zł/rok), sekwencję rozruchu o 6:15 (kary 34 700 → 8 000) i wniosek o moc umowną 270 kW. Razem 38 tys. zł rocznie za 27–45 tys. zł.

Dlaczego nie: przy trzech zmianach pobór nocny (170 kW) jest wyższy niż dzienny pobór z sieci (143 kW, bo dach pokrywa część dnia). Δs jest ujemne: jesteście już w grupie K1 i płacicie 17 % stawki opłaty mocowej bez żadnego magazynu. Magazyn nie ma czego wyrównywać; przy cenie płaskiej pozycja „energia" wynosi zero, a u Enei dystrybucja nie ma stref. Zostają kary, moc umowna i nadwyżka z dachu. Wariant C: 43 tys. zł rocznie, zwrot 15–19 lat. Wariant A: 43 tys. zł, zwrot 7–9 lat, ale sterownik rozruchu za 12–25 tys. zł robi to samo z karami, więc względem niego 19–25 lat. Wariant B: 12–14 lat.

Wróćcie do nas, gdy: zmieni się organizacja pracy (dwie zmiany), pojawi się nabór dotacji na magazyny przy istniejącej PV, albo sieć odmówi Wam mocy na nową linię.

Rozdziały 1–4 bez zmian w formie. Rozdział 5 ma dwie strony: tabela 4 z progami i tabela 5 z trzema wariantami i zwrotami powyżej progu. Rozdział 6 i 7 po pół strony („gdyby kiedyś"). Rozdział 8: finansowanie kompensatora i białe certyfikaty dla LED. Objętość: ok. 14 stron plus załączniki. Raport zostaje u klienta.